وجود هوای اضافی در سیستمهای گرمایشی یکی از اصلیترین عوامل کاهش بازدهی و آسیب به تجهیزات است. مشکلاتی از قبیل خوردگی لولهها، رسوب گرفتن اجزا، خرابی پمپ و عدم انتقال صحیح دما معمولاً به دلیل وجود هوا در مدار رخ میدهند. در این میان، شیر هواگیری اتوماتیک پکیج چیست و چه نقشی دارد؟ این قطعه که به آن ایرونت نیز میگویند، با تخلیه مداوم و خودکار گازهای محبوس، مانع از بروز اختلال در سیستم میشود.
در گذشته، اکثر این شیرها از جنس برنج ساخته میشدند که ماندگاری بسیار بالایی داشتند، اما پس از مدتی استفاده دچار رسوب میشدند. با گذشت زمان، مدلهای پلاستیکی نیز روانه بازار شدند؛ با این حال، در کاربردهای حساس و سیستمهای ساختمانی باکیفیت، همچنان مقاومت آلیاژهای برنجی در برابر دما و فشار بالا حرف اول را میزند.

طرز کار ایرونت هواگیری پکیج چگونه است؟
مکانیزم داخلی این شیر بر اساس تغییر سطح سیال و جابهجایی یک شناور طراحی شده است تا هواگیری بدون نیاز به دخالت دست انجام شود:
-
حالت نرمال مدار: یک شناور (معمولاً از جنس تفلون) در داخل محفظه قرار دارد که در وضعیت عادی، دقیقاً در جلو و بالای روزنه خروجی شیر قرار میگیرد و مسیر را میبندد.
-
تجمع گاز و هوا: هنگامی که هوای درون سیستم افزایش مییابد، به دلیل سبکتر بودن هوا نسبت به آب، سطح آب درون استوانه ایرونت کاهش پیدا میکند.
-
تخلیه خودکار: با پایین آمدن سطح آب، شناور تفلونی نیز پایین میآید و روزنه خروجی باز میشود؛ در نتیجه هوای محبوس به خارج از مدار هدایت میگردد.
-
بازگشت به وضعیت اولیه: پس از تخلیه کامل هوا و بالا آمدن مجدد سطح آب، شناور به جایگاه اول خود بازگشته و مسیر خروج را مسدود میکند.
نکته کلیدی نگهداری: این قطعه در صورتی که به صورت مرتب رسوبگیری و تمیز شود، قابلیت استفاده برای سالیان سال را دارد. در هنگام راهاندازی اولیه پکیج، بهتر است شیر تخلیه کاملاً باز باشد.
عیبیابی و علت خرابی ایرونت پکیج (گیر کردن شناور)
یکی از رایجترین دلایل اختلال در عملکرد این قطعه، تجمع رسوبات و در نتیجه گیر کردن شناور داخلی آن است که به دو صورت خود را نشان میدهد:
-
گیر کردن شناور در پایین محفظه: در این حالت روزنه خروجی دائماً باز میماند. در نتیجه، به جای هوا، آب مدار گرمایشی از ایرونت نشت میکند و تخلیه میشود.
-
گیر کردن شناور در بالای محفظه: در این وضعیت (یا در صورت بسته بودن کامل درپوش ایرونت)، امکان هدایت هوای داخل پمپ به خارج وجود نخواهد داشت و در نتیجه عملکرد پمپ پکیج دچار اختلال شدید و سروصدا میشود.
چرا نصب شیر تخلیه هوا در سیستمهای گرمایشی ضروری است؟
استفاده از تجهیزات هواگیری خودکار در پکیجها، کلکتورها و گرمکنها به دلایل فنی متعددی الزامی است:
-
جلوگیری از خوردگی: محافظت از لولهها و اتصالات فلزی در برابر زنگزدگی ناشی از اکسیژن محلول در آب.
-
ثبات جریان آب: جلوگیری از ترشح یا نوسان آب در صورت وجود هوای ناخواسته در داخل مدار.
-
بهبود تهویه مطبوع: مانع شدن از بروز اختلال در توزیع همزمان آب گرم و سرد در سیستمهای تامین آب و تهویه.
-
راهاندازی روان: تضمین استارت پایدار و بدون صدای سیستمهای تامین، انتقال و تخلیه آب.
مقایسه انواع شیرهای تخلیه هوا (دستی در مقابل اتوماتیک)
شیرهای هواگیری به دو دسته کلی اتوماتیک (ایرونت) و دستی تقسیمبندی میشوند که کارکرد متفاوتی در سیستم لولهکشی دارند:
| نوع شیر هواگیری | مکانیزم عملکرد | نحوه کاربری و ویژگیها |
| اتوماتیک (ایرونت) | خودکار (با تغییر سطح آب و جابهجایی بالن پلاستیکی و شیر سوزنی) | بدون نیاز به اپراتور، ایدهآل برای نصب روی کلکتورهای دبیسنج و پمپ پکیج |
| دستی ولومی | دستی (باز و بسته شدن راحت با دست) | کاربری بسیار راحت برای رادیاتورها و بخشهای در دسترس ساختمان |
| دستی پیچگوشتی خور | دستی (نیازمند پیچگوشتی یا آچار مخصوص) | ابعاد کوچک، مناسب برای فضاهایی که نباید دستکاری غیراپراطور انجام شود |
بهترین محل برای نصب ایرونت هواگیری کجاست؟
به دلیل سبکتر بودن هوا نسبت به آب، گازهای محبوس همیشه به سمت بالاترین بخشهای مدار حرکت میکنند. بنابراین، بهترین روش و مکان نصب برای ایرونت به صورت عمودی و در بالاترین موقعیت سیستم از جمله روی رایزرها، توزیعکنندهها (کلکتورها)، جداکنندههای هوا و نقاطی است که احتمال گیر افتادن هوای اضافی زیاد است.
عواقب جدی باقی ماندن هوا در خطوط لوله سیالات
باقی ماندن هوا در خطوط لوله میتواند بسیار خطرناک باشد و خسارات مالی زیادی به بار آورد. تخلیه ناگهانی پمپ (کاویتاسیون)، کاهش شدید جریان دبی و متوقف شدن سیرکولاسیون آب، انبساط ناگهانی توده هوا، افت شدید توان پمپ و افزایش میزان خوردگی داخل لولههای فلزی از جمله مهمترین آسیبهای ناشی از عدم تخلیه به موقع هوا هستند.
انتخاب شیرآلات تاسیساتی استاندارد؛ تضمین سلامت سیستم گرمایش
همانطور که اشاره شد، عملکرد صحیح ایرونتها و شیرهای سیستمهای گرمایشی مستقیماً با طول عمر پمپ و لولهکشی ساختمان شما در ارتباط است. استفاده از قطعات برنجی باکیفیت و مقاوم در برابر رسوب، هزینههای تعمیر و نگهداری ساختمان را به حداقل میرساند.
مجموعه شیرآلات کیس، به عنوان نماینده رسمی برند معتبر جاسه ونتیل (Case Ventil) ترکیه در ایران، بستری مطمئن برای تامین انواع شیرهای اطمینان، ایرونتهای اتوماتیک برنجی و رگلاتورهای آب با استانداردهای روز اروپا فراهم کرده است. اگر برای انتخاب قطعات مناسب تاسیسات پروژه خود نیاز به راهنمایی تخصصی دارید، میتوانید از طریق صفحه تماس با ما شیرآلات کیس با کارشناسان فنی ما در ارتباط باشید تا بهترین گزینهها را به شما معرفی کنند.

